Udział 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej w kształtowaniu bezpieczeństwa lokalnego [rozprawa doktorska] - Szkoła Główna Służby Pożarniczej (1982-2023).; Kwiatkowski, Wojciech; Sobolewski, Grzegorz; Wróblewski, Wojciech (Warszawa Szkoła Główna Służby Pożarniczej, 2022)
Obrona terytorialna od zarania dziejów jest jednym z podstawowych elementów systemu obronnego państwa. Egzystująca na danych terytoriach ludność zobligowana była do bronienia zamieszkałych przez siebie ziem, pierwotnie wypełniając swój obowiązek wobec władców oraz – jak to miało miejsce w późniejszych czasach – swoich Ojczyzn. Według współczesnych wymagań, wojska terytorialne rozumieć należy jako zespół sił i środków przeznaczonych do obrony poszczególnych obszarów, przy wykorzystaniu potencjału ludzkiego, zamieszkującego właściwe sobie terytorium. Struktury obronne muszą być zatem zbudowane w oparciu o tzw. społeczności lokalne. Same modele organizacji obrony terytorialnej w organizmach państwowych są zróżnicowane i zazwyczaj wynikają z potrzeb i możliwości, jakimi dane państwa dysponują. W Polsce ustawodawca zdecydował się na zorganizowanie formacji terytorialnej jako odrębnego rodzaju Sił Zbrojnych. Istniejące od 2017 r. Wojska Obrony Terytorialnej podlegają nieustannemu rozwojowi, tak w ujęciu jakościowym, jak i ilościowym oraz nieustannym pracom mającym na celu ich udoskonalenie. W niniejszej rozprawie doktorskiej skupiono się na zbadaniu jednej z trzech najwcześniej utworzonych brygad Wojsk Obrony Terytorialnej, czyli 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej im. Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora”. Jako cel tego badania wskazano przedstawienie możliwości oraz wpływu definiowanej brygady na poprawę bezpieczeństwa lokalnego w Lubelskiem, w różnych okresach funkcjonowania państwa. W dysertacji zrealizowano szereg zagadnień umożliwiających poznanie bieżącego stanu jednostki i jej udziału w kształtowaniu bezpieczeństwa. Zamiarem poznania protoplasty Wojsk Obrony Terytorialnej przybliżono historię terytorialnych formacji wojskowych w Polsce, zaś aby przybliżyć, jakie rozwiązania dotyczące obrony terytorialnej podjęto w poszczególnych państwach, dokonano charakterystyki ich terytorialnych wojsk. Kolejne części rozprawy traktują o funkcji Wojsk Obrony Terytorialnej w systemie bezpieczeństwa państwa oraz o sposobie organizacji i funkcjonowania omawianej brygady. Empiryczne rozdziały dysertacji w głównej mierze traktują o potrzebach i możliwościach badanej jednostki podczas pokoju, w sytuacjach kryzysowych i na wypadek konfliktu zbrojnego. W rozprawie odniesiono się również do oczekiwanych kierunków jej rozwoju. Szeroko wykorzystano w tym celu opinie ludności cywilnej wyrażone w kwestionariuszach ankiet oraz wywiady eksperckie przeprowadzane z analitykami zajmującymi się tematyką bezpieczeństwa, obrony terytorialnej i samą 2 Lubelską Brygadą Obrony Terytorialnej. Końcowe fragmenty dysertacji składają się z syntetycznego podsumowania badań, a także określenia obszarów wymagających dalszych prac badawczych. [Streszczenie Autora]
Sygnatura RD-5
Bibliografia, wykaz norm i aktów prawnych na stronach 267-291.
Keywords: Rozprawa doktorska; Obrona terytorium kraju; Bezpieczeństwo; Wojska Obrony Terytorialnej