Analiza zagrożeń związanych z magazynowaniem i stosowaniem saletry amonowej [rozprawa doktorska] - Akademia Pożarnicza (2023 - ); Mikołajczyk, Filip; Wielgosiński, Grzegorz; Wolny, Paweł (Warszawa Akademia Pożarnicza, 2024)
Saletra amonowa, z uwagi na swoje właściwości fizykochemiczne znajduje szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Jej wysoka reaktywność chemiczna, niska temperatura topnienia i rozkładu, a także możliwość wytworzenia mieszanin wybuchowych z szeroką grupą substancji niesie ze sobą wysokie ryzyko wystąpienia eksplozji, zarówno podczas działań kontrolowanych tj. pirotechnika oraz terroryzm, jak i incydentalnych, jak pożar czy wypadek przemysłowy. Stanowi to ogromne wyzwanie nie tylko dla użytkowników saletry, ale również sił ratunkowych. Wśród grup substancji tworzących mieszaniny wybuchowe z saletrą opisywanych w literaturze praktycznie nie pojawiają się polimery. Jest to tym ważniejsze, że różne polimery mają bezpośredni kontakt z saletrą na każdym z etapów cyklu już życia. Celem niniejszej pracy jest eksperymentalne zbadanie wpływu obecności różnych polimerów na bezpieczeństwo przechowywania oraz transportu saletry amonowej w warunkach pożaru, z uwzględnieniem wpływu parametrów procesu takich jak skład próbki, szybkość wzrostu jej temperatury oraz warunki atmosferyczne. W badaniach wykorzystano głównie metody analizy termicznej, takie jak DSC, TGA czy TGA/MS. Do analizy użyto próbki polimerów, które mogą mieć kontakt z saletrą podczas jej normalnego użytkowania. Są to przede wszystkim materiały używane do produkcji opakowań czy materiałów budowlanych. Wyniki przeprowadzonych analiz wskazują, że obecność nawet niewielkiej ilości polimeru zmienia charakter reakcji rozkładu termicznego saletry amonowej z endotermicznej na egzotermiczną. Zaobserwowano szereg czynników zwiększających ryzyko podczas pożaru w obecności analizowanych mieszanin, takich jak: obniżenie temperatury topnienia oraz dekompozycji termicznej, występowanie gwałtownych reakcji egzotermicznych o charakterze potencjalnie wybuchowym, emisję toksycznych gazów, a także samo podtrzymywanie reakcji rozkładu w atmosferze beztlenowej. Uzyskane wyniki wskazują jednoznacznie na możliwość wystąpienia wybuchu dla mieszaniny saletry z polimerami podczas pożaru. Pokazują one również potencjał dalszych badań, zarówno pod kątem wykorzystania właściwości analizowanych mieszanin, jak i również bezpieczeństwa oraz działań sił mundurowych podczas akcji ratunkowych. [Streszczenie Autora]
Sygnatura RD-24
Bibliografia, wykaz norm i aktów prawnych na stronach 127-134.
Keywords: Rozkład termiczny; Rozprawa doktorska