Zabezpieczenie przeciwpożarowe Zamku Królewskiego w Warszawie do roku 1795 - Ulicki, Bogusław
Źródła mówiące o zabezpieczeniu Zamku Królewskiego przed pożarami pochodzą najczęściej z XVIII stulecia. We wcześniejszych wiekach per analogiam do Starej i Nowej Warszawy, Zamek dysponował narzędziami gaśniczymi. Najprostsze jak sikawki typu strzykawka (drewniane lub mosiężne), wiadra (drewniane albo skórzane) konwie, kadzie, beczki, bosaki i drabiny mogły być wytwarzane przez krajowych, w tym warszawskich rzemieślników. Sikawki duże wozowe (na podwoziu kołowym, ciągnionym przez parę koni) lub wężowe, były prawdopodobnie sprowadzane z Niemiec, Francji lub Anglii. Zasady bezpiecznego używania ognia do ogrzewania i oświetlania, właściwego składowania materiałów palnych (drewna opałowego, siana słomy, prochu itp.), alarmowania o pożarze, organizacji gaszenia pożarów oraz ratowania ludzi i mienia w Zamku nie były skodyfikowane przed XVIII w. Wspomniany, niedawno odnaleziony rękopis zawiera podstawowe normy bezpieczeństwa pożarowego zakresem i formą nieco podobne do porządku ogniowego Pałacu Saskiego. Brak podpisu i adresata sugeruje, że dokument mógł być jedynie projektem rozporządzenia, w dodatku nieznanego autora. Prawna ułomność tego tekstu, objawiająca się nieuwzględnieniem opisu zasad alarmowania i gaszenia pożarów, może świadczyć o tym, że miał on mniejsze znaczenie niż wcześniejsze dokumenty warszawskie. Na specjalną uwagę zasługuje konstytucja sejmowa z 1766 r., dzięki której można było wykupić nieruchomości sąsiadujące z Zamkiem, co w dużym stopniu ograniczało wpływ ewentualnego pożaru kamienic na zabudowania zamkowe. Niezwykłe jak na poziom świadomości ówczesnego społeczeństwa było nowatorskie zabezpieczenie królewskiej rezydencji przed wyładowaniami atmosferycznemi. [Streszczenie Autora]
Keywords: Bezpieczeństwo pożarowe budynków; Obiekty zabytkowe